BÀI 7 - NGUYỄN THỊ MARY, TRẦN QUỐC SỬ VÀ LỚP THỪA KẾ THẬP CHỈ ĐẠO NĂM 2009

Những người học trò góp phần nối tiếp phương pháp của lương y Huỳnh Thị Lịch
Trong những tấm ảnh tư liệu tôi lưu giữ, có ảnh bà Huỳnh Thị Lịch chụp cùng những người học trò. Khoảng mười năm trước, tôi đến Định Quán, Đồng Nai, gặp chị Nguyễn Thị Mary khi chị còn khỏe và chụp lại một tấm ảnh. Nay nghe tin chị đã qua đời, tôi càng muốn tìm hiểu và ghi lại phần việc chị đã làm trong hành trình truyền dạy Thập Chỉ Đạo.
Khi lần theo các tài liệu cũ, tôi gặp tên chị Mary bên cạnh ông Trần Quốc Sử. Hai người từng học bà Lịch, thực hành phương pháp, tham gia biên soạn tài liệu và hướng dẫn lớp thừa kế tại Đồng Nai. Câu chuyện của họ cho thấy một phương pháp được gìn giữ qua những con người cụ thể, bằng cả tài liệu lẫn thực hành.

Hai người học trò trong tư liệu cũ

Tài liệu Bấm huyệt chữa bệnh của Ban Y tế – Tổng cục Cao su ghi tên Nguyễn Thị Marie và Trần Quốc Sử là học trò bà Huỳnh Thị Lịch. Tài liệu cho biết hai người thực hành phương pháp, giúp người bệnh không lấy tiền và tiếp tục dạy lại cho người khác.
Trong tài liệu do lương y Hoàng Duy Tân biên soạn, tên chị được viết là Nguyễn Thị Mary. Ông xếp Mary và Trần Quốc Sử vào số những người đến học bà Lịch từ đầu thập niên 1970 và ứng dụng phương pháp sau năm 1975. Hai cách viết Mary và Marie cùng tồn tại trong tư liệu; cần đối chiếu thêm giấy tờ hoặc xác nhận của người thân để ghi chính xác tên chị.
Với tôi, chị Mary còn hiện diện trong ký ức về chuyến thăm Định Quán. Tấm ảnh chụp hôm ấy lưu lại hình ảnh một người đã dành nhiều năm tiếp nối công việc của bà Lịch. Tôi được tin chị đã qua đời, nhưng hiện chưa có đủ căn cứ để ghi thời điểm cụ thể.
Về ông Trần Quốc Sử, theo thông tin tôi được biết, ông có thời gian công tác tại Bệnh viện Thống Nhất Đồng Nai. Tôi mong tìm thêm hồ sơ hoặc lời kể của đồng nghiệp để xác định thời gian và nhiệm vụ của ông tại đây.
Một bài tưởng niệm của Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa ghi nhận thầy Giuse Khang Trần Quốc Sử sinh ngày 15/5/1930, qua đời ngày 3/2/2017 và gắn bó với công việc chăm sóc người bệnh. Những chi tiết này đáng để đối chiếu. Tuy nhiên, bài tưởng niệm không nhắc đến Thập Chỉ Đạo hoặc Bệnh viện Thống Nhất Đồng Nai, nên hiện chưa thể khẳng định người được tưởng niệm và người học trò trong tài liệu về bà Lịch là cùng một người.

Từ biên soạn tài liệu đến lớp học năm 2009

Sau khi bà Huỳnh Thị Lịch qua đời năm 2007, việc ghi chép và truyền dạy phương pháp vẫn tiếp tục. Báo Sức khỏe & Đời sống cho biết năm 2008, tại Đồng Nai, Nguyễn Thị Mary và Trần Quốc Sử cùng Cao Tấn Tiếng, Hoàng Duy Tân tham gia nghiên cứu, biên soạn tài liệu Bấm huyệt Thập chỉ đạo.
Một mốc đáng chú ý tiếp theo là lớp thừa kế năm 2009 do Hội Đông y tỉnh Đồng Nai tổ chức. Theo tài liệu của lương y Hoàng Duy Tân, lớp có gần 100 học viên; hai người hướng dẫn là lương y Nguyễn Thị Mary và lương y Trần Quốc Sử.
Con số gần 100 người cho thấy nỗ lực đưa phương pháp đến một thế hệ học viên mới. Nhưng điều khiến lớp học này đặc biệt là vai trò của hai người đứng lớp: họ được các tài liệu ghi nhận là những người từng học bà Lịch, đã thực hành trong nhiều năm rồi mới truyền lại cho người sau.
Với một phương pháp dùng đôi tay, sách vở rất cần thiết nhưng chưa ghi hết được cách đặt tay, hướng tác động, lực dùng và cách nhận biết phản ứng của người được chăm sóc. Vì thế, ký ức và ghi chép của những học viên năm 2009 có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn những gì đã được dạy trong lớp.

Những điều còn cần tìm lại

Tư liệu hiện có xác nhận việc tổ chức lớp năm 2009, số học viên gần đúng và tên hai người hướng dẫn. Tôi chưa có giáo trình gốc của riêng khóa học này, nên chưa thể khẳng định Mary và ông Sử đã dạy từng kỹ thuật nào, hoặc phần nào được truyền trực tiếp từ bà Lịch.
Tôi mong tìm lại chương trình học, danh sách học viên, ảnh lớp, sổ ghi chép, tài liệu phát tay và giấy chứng nhận. Tôi cũng muốn gặp những người từng học trực tiếp chị Mary hoặc ông Sử để hỏi: hai người hướng dẫn những nội dung gì, thao tác được chỉ dạy ra sao, và các học viên đã tiếp tục thực hành hoặc truyền dạy như thế nào?
Khi đối chiếu những lời kể ấy, cần ghi rõ ai cung cấp thông tin, chứng kiến vào thời gian nào, tại đâu. Có như vậy, chúng ta mới phân biệt được điều được ghi trong tài liệu, điều người học trực tiếp nhớ lại và những phần được bổ sung về sau.
Gìn giữ một dòng truyền nghề
Đối với tôi, Đồng Nai là địa danh có nhiều gắn bó với hành trình này. Khi công tác tại đây, tôi từng tìm đến bà Huỳnh Thị Lịch và quan sát bà thực hành. Nhiều năm sau, chính tại Đồng Nai, lớp thừa kế năm 2009 được tổ chức. Ngày 12/8/2012, tôi tiếp nhận phần lý thuyết Thập Chỉ Đạo từ lương y Hoàng Duy Tân, một mốc cũng đã được ghi trong tài liệu Thập Chỉ Liên Tâm.
Nhìn lại các tư liệu, tôi thấy việc truyền nghề không nằm trọn trong câu chuyện của một người. Bà Lịch trực tiếp thực hành và truyền dạy; những học trò như Mary, Trần Quốc Sử tiếp nhận rồi hướng dẫn thế hệ sau; những người khác góp sức ghi chép, biên soạn. Mỗi nguồn tư liệu có thể giữ một phần lịch sử cần được kiểm tra và ghép nối cẩn thận.
Nếu quý vị từng tham dự lớp thừa kế Bấm huyệt Thập Chỉ Đạo tại Đồng Nai năm 2009, từng học chị Mary hoặc ông Trần Quốc Sử, xin chia sẻ những điều còn nhớ và những tư liệu còn lưu giữ. Một tấm ảnh có ghi ngày, một cuốn sổ tay hay một lời kể được xác định rõ người kể đều có thể giúp chúng ta hiểu thêm về lớp học ấy.
Ghi nhớ công lao của những người đi trước cũng là ghi đúng điều đã biết, tiếp tục tìm điều chưa rõ và trao lại cho người sau một nguồn tư liệu đáng tin cậy.

TÌM CHO ĐÚNG – GHI CHO ĐỦ – TRUYỀN DẠY CÓ TRÁCH NHIỆM.

DƯ QUANG CHÂU
Nhà cảm xạ – GSTS DD Y Dược học cổ truyền