Ma Thuật Ở Khắp Mọi Nơi (Bài 03)
- Chủ nhật - 05/10/2025 03:44
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ma thuật như là tiếng thì thầm sâu kín của thực tại – chờ được lắng nghe
Điều gì sẽ xảy ra nếu ma thuật là có thật?
Điều gì sẽ xảy ra nếu ma thuật là có thật?
Ma thuật như là tiếng thì thầm sâu kín của thực tại – chờ được lắng nghe
Điều gì sẽ xảy ra nếu ma thuật là có thật?
Không phải loại ma thuật trong truyện cổ tích, nơi các pháp sư vung tay tạo ra lửa; cũng không phải những màn ảo thuật trên sân khấu hay hiệu ứng đặc biệt trong điện ảnh. Mà là một loại ma thuật thâm sâu hơn – loại ma thuật mà chỉ cần một lần chạm phải, cả thế giới quan của ta có thể lung lay.Và vì thế, nó gây bất an khủng khiếp.
Hãy lấy trường hợp của Sir Alfred Jules Ayer (1910–1989) – nhà triết học hàng đầu theo chủ nghĩa thực chứng logic, một hệ tư tưởng cứng rắn phủ định mọi thứ siêu hình, từ tôn giáo cho tới ma thuật. Ayer là hiện thân của tư duy duy lý thuần túy, không khoan nhượng. Nhưng rồi, ở tuổi 77, ông đột ngột qua đời – và được hồi sinh. Sau đó, Ayer báo cáo một trải nghiệm cận tử đầy nghịch lý với triết lý sống của chính ông: “một ánh sáng đỏ rực rỡ và đau đớn… chịu trách nhiệm cho việc điều hành vũ trụ.” Dù vẫn tự xưng là vô thần, ông thừa nhận rằng trải nghiệm này đã “hơi làm suy yếu” niềm tin rằng chết là hết.
Chỉ một khoảnh khắc như vậy, đủ để những bức tường triết học vững chắc suốt đời bị nứt vỡ.
Hiện tượng này – sự tiếp xúc bất ngờ với một chiều sâu khác của thực tại – chính là dạng thứ ba của ma thuật cổ điển: Thần thuật (theurgy) – tương tác với những lực vô hình hoặc các thực thể phi vật chất. Trải nghiệm cận tử, nếu có cơ sở, là bằng chứng cho thấy ý thức có thể tồn tại mà không cần thân xác – một tiền đề đầy tiềm năng cho học thuyết ma thuật hiện đại.
Một trường hợp khác: đạo diễn William Friedkin, người nổi tiếng với phim The Exorcist. Ban đầu, Friedkin là người hoài nghi. Nhưng sau khi tận mắt chứng kiến một buổi trừ tà thực sự dưới sự dẫn dắt của Cha Gabriel Amorth – nhà trừ tà danh tiếng của Vatican – ông không còn có thể phủ nhận sự hiện diện của một thứ gì đó vượt quá hiểu biết tâm thần học thông thường. Khi đưa đoạn phim cho sáu chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực y khoa và tâm thần học, ông mong họ bác bỏ – nhưng không ai dám. Kết luận của ông? “Tôi sợ đến tột độ.”
Thí dụ thứ ba: Michael Shermer, nhà khoa học nổi tiếng với chủ nghĩa hoài nghi khoa học. Trong một chuyên mục năm 2016, Shermer tuyên bố thẳng thừng rằng không thể – “ngay cả về nguyên tắc” – chứng minh được sự tồn tại của các lực siêu thường. Ông viện dẫn nhà vật lý Sean Carroll, người cho rằng nếu có những hạt hoặc trường năng lượng mới mang tính thần bí, vật lý học hiện đại hẳn đã phát hiện ra. Và vì chưa thấy, nên chắc chắn là không có.
Một kết luận tuyệt đối.
Nhưng điều kỳ lạ là: chỉ hai năm trước, Shermer từng viết một bài hoàn toàn ngược lại. Ông kể về một trải nghiệm cá nhân – chiếc radio cũ kỹ của ông nội vợ bỗng phát nhạc trong ngày cưới, dù đã hỏng từ lâu. “Tôi không thể giải thích được,” ông thừa nhận. “Nó khiến tôi choáng váng và làm lung lay sự hoài nghi đến tận gốc rễ.” Trong khoảnh khắc ấy, Shermer – người vốn sống trong vùng sáng chói của lý trí – bị một điều không thể chạm vào.
Vậy điều gì khiến ông, và nhiều người như ông, nhanh chóng khép lại cánh cửa mà họ từng hé mở? Phải chăng vì chấp nhận ma thuật là có thật cũng đồng nghĩa với việc phải xét lại toàn bộ cấu trúc niềm tin đã xây dựng suốt đời?
Các nhà tâm lý học gọi đó là “phản ứng phòng vệ nhận thức” – khi sự thật quá mạnh để chấp nhận, tâm trí sẽ tự động phủ nhận, bẻ cong ký ức, hoặc chôn vùi nó vào tiềm thức.
Và đó chính là bản chất kỳ diệu – và cũng đáng sợ – của ma thuật thực sự.
Nó không cần được tin, không cần được tuyên bố, không cần mặc áo choàng bí ẩn. Nó chỉ cần xảy ra. Một lần thôi, đủ để thức tỉnh. Một lần thôi, đủ để gieo hạt mầm hoài nghi vào lòng kẻ hoài nghi.
Từ magic bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp magos, chỉ những nhà thông thái, những người sở hữu “năng lực khác thường”. Trong tiếng Ba Tư cổ, từ này gắn liền với ý niệm về quyền năng – một dạng hiểu biết vượt ra ngoài tri thức thông thường. Thời hiện đại, ma thuật ẩn trong những từ ngữ tưởng như vô hại: enchant (mê hoặc), charm (quyến rũ), glamour (hào quang), fascinate (cuốn hút). Mỗi từ ấy đều là dấu vết ngôn ngữ của một nền ma thuật từng tồn tại, và chưa bao giờ biến mất.
Bởi thực ra, ma thuật chưa từng đi đâu cả. Nó vẫn ở đây – trong những khoảng khắc trùng hợp kỳ lạ, trong những giấc mơ tiên tri, trong cảm giác “ai đó đang nhìn mình”, trong ký ức sống dậy khi nghe một giai điệu cũ, và cả trong nỗi rùng mình khi chạm phải điều không thể lý giải.
Ma thuật không ở đâu xa. Nó ở khắp mọi nơi.
Vấn đề không phải là liệu ma thuật có tồn tại, mà là: ta có dám mở lòng để nhận ra nó khi nó gọi tên mình?